Yerusalemu yahaye icyubahiro Dr. José Benjamín Pérez Matos Mu birori byo kwizihiza umunsi wa Yeruzalemu

Abayobozi bakuru b’abarabi muri Isirayeli bagaragaje umurimo mpuzamahanga wakozwe na perezida w’Ikigo cy’Ubwami bw’Amahoro n’ubutabera mu gushyigikira Yerusalemu, Isirayeli no gushimangira umubano na Amerika y’Epfo.

Yerusalemu, Isirayeli - 14 Gicurasi 2026

Mu rwego rw’ibirori byemewe byo kwizihiza Umunsi wa Yerusalemu (Yom Yerushalayim), umunsi mukuru w’igihugu wibutsa kongera guhuzwa k’umujyi no kongera kwigarurira Umujyi wa Kera nyuma y’Intambara y’Iminsi Itandatu yo mu 1967, abayobozi bakuru b’iyobokamana n’abasivili bo mu Gihugu cya Isirayeli bitabiriye inama ikomeye yari igamije gushimira ibikorwa by’abatanga umusanzu mu gukomeza Yerusalemu mu buryo bw’umwuka ku rwego mpuzamahanga no mu buryo bw’umwuka, umurwa mukuru w’iteka w’Abayahudi.

Igikorwa cyaranzwe n’umwuka w’icyubahiro gikomeye, ubuvandimwe n’ishimwe ry’inzego z’ubuyobozi. Mu bitabiriye icyo gikorwa harimo Umurabi Mukuru wa Isirayeli David Yosef, Umurabi Mukuru David Lau, abagize Urukiko Rukuru rw’Abarabi, abayobozi b’inkiko, abacamanza b’abarabi, abarabi bo mu mijyi itandukanye ya Isirayeli, abaminisitiri, abagize Inteko Ishinga Amategeko ya Isirayeli (Knéset), ndetse n’abanyacyubahiro batandukanye bafite uruhare rukomeye mu buzima rusange bw’igihugu.

Muri abo bari ku isonga muri uwo muhango harimo Perezida akaba n’uwashinze Ikigo cy’Ubwami bw’Amahoro n’Ubutabera, Dr. José Benjamín Pérez Matos, ibikorwa bye ku rwego mpuzamahanga byo gushyigikira Isirayeli na Yerusalemu byashimiwe n’abayobozi batandukanye bari bitabiriye uwo muhango.

“Inzu yanjye ni inzu yawe”

Kimwe mu bihe byakoze ku mitima y’abari bitabiriye uwo munsi cyabaye igihe Umurabi Mukuru David Lau yafataga ijambo akavuga amagambo yihariye yagenewe Dr. José Benjamín Pérez Matos, amugaragariza ku mugaragaro ishimwe n’urukundo amufitiye.

«Barabi b’icyubahiro, rabi w’icyubahiro Moshé Bakshi Dorón, ukomeje urumuri rwa se; ndetse na Dr. José Benjamín Pérez w’icyubahiro, uwo nifuzaga kubwira interuro imwe gusa. Sinzi kuvuga icyesipanyoli, ariko hari interuro imwe nzi kandi nshaka kukubwira: “Urugo rwanjye ni urwawe.” Iwanyu ni iwanjye. Yerusalemu ni urugo rw’Abayahudi bose. Bityo rero, Yerusalemu ni urugo rwacu, urugo rwacu twese. Kandi ufite ishema ryo kudukangura no kuduha ibyishimo kuri uyu munsi mukuru wa Yerusalemu.”

Amagambo y’umurabi mukuru yakiriwe neza n’abari aho, kandi yabaye kimwe mu byo abantu benshi bashimiye mu ruhame muri uwo munsi mukuru.

Ku ruhande rwe, Rabi Mukuru wa Isirayeli, David Yosef, yahaye umugisha udasanzwe abari aho bose ku itariki ifite akamaro gakomeye mu buryo bw’umwuka kuri Yerusalemu n’abaturage ba Isirayeli.

Gushimira ibikorwa mpuzamahanga byo gushyigikira Yerusalemu

Muri iyo nama, Rabi Moshe Bakshi Doron na we yavuze, yifashishije Ibyanditswe Byera kugira ngo atekereze ku kamaro k’ubuyobozi bw’umuryango n’inshingano z’abakora mu gukomeza Yerusalemu na Leta ya Isirayeli.

Yabwiye Dr. José Benjamín Pérez Matos mu buryo butaziguye, agaragaza uruhare ibikorwa akomeje gukora bifite ku rwego rwa politiki mpuzamahanga, imibereho y’abaturage ndetse no ku rwego mpuzamahanga mu gushyigikira Isirayeli. Yanashimangiye by’umwihariko umwe mu mishinga ikomeye yatejwe imbere n’Ikigo cy’Ubwami bw’Amahoro n’Ubutabera: ubukangurambaga bwo kwimurira ambasade z’ibihugu bitandukanye i Yerusalemu.

Nk’uko byagarutsweho muri uwo muhango, uwo muhate ni umwe mu mishinga mpuzamahanga ikomeye cyane yashyizweho n’icyo kigo mu rwego rwo gushimangira iyemerwa rya Yerusalemu nk’umurwa mukuru wa Leta ya Isirayeli.

Nanone kandi, Umurabi Mukuru wa Tel Aviv, Tzvadia Cohen, yasabye abari bitabiriye uwo muhango gutekereza ku kwera kwa Yerusalemu no ku busobanuro bw’umwuka bw’uwo mujyi, uwo yavuze ko Imana yawutoranije mu mahanga yose.

Kongera Gushimangira Kwiyemeza Gushyigikira Isirayeli na Yerusalemu

Ijambo risoza ryatanzwe na Dr. José Benjamín Pérez Matos ubwe, wagaragaje ko ashimira urukundo n’ishimwe yahawe umunsi wose. Mu ijambo rye, yagejeje ku bari aho bagizwe n’abanyamadini n’abaturage bakomeye bo muri Isirayeli, yongeye kwemeza ko ashyigikiye Leta ya Isirayeli n’umujyi wa Yerusalemu kuri iyi tariki ifite agaciro gakomeye mu mateka no mu buryo bw’umwuka.

Mu ijambo rye, yemeje ko azakomeza gushimangira umubano wa dipolomasi n’inzego zitandukanye wubatswe mu myaka myinshi y’ibikorwa mpuzamahanga, yibanda by’umwihariko ku bihugu byo muri Amerika y’Epfo, Amerika na Karayibe, ateza imbere gahunda zigamije kwagura iyemerwa rya Yerusalemu no gukomeza gushimangira umubano hagati ya Isirayeli n’ibihugu byo muri ako karere.

Nanone kandi, yongeye gushimangira ko ashyigikiye imishinga igamije kwimurira ibiro bya dipolomasi i Yerusalemu, umujyi yasobanuye ko ari umurwa mukuru w’iteka w’Ubwami buzaza.

Ibirori by’Umunsi wa Yerusalemu ntibyabaye gusa urwibutso rw’amateka yo kongera guhuzwa kw’umujyi, ahubwo byabaye n’umwanya wo guha agaciro no gushimira abakora ibikorwa bifatika byo gukomeza guteza imbere umwanya wa Yerusalemu ku rwego mpuzamahanga ndetse n’agaciro kayo k’umwuka ku bantu babarirwa muri za miliyoni hirya no hino ku isi.

Ubwitabire n’ishimwe byahawe Dr. José Benjamín Pérez Matos ni urugero rushya rw’icyubahiro n’ishimwe umurimo wakozwe n’Ikigo cy’Ubwami bw’Amahoro n’Ubutabera wageze kuri Isirayeli, cyane cyane mu nzego zijyanye n’ubuyobozi bw’iyobokamana, dipolomasi rusange no gushimangira umubano hagati ya Isirayeli na Amerika y’Epfo.